Nooit meer vergeten; de grafkelders van Zorgvlied

Aan de oever van de Amstel ligt Zorgvlied; één van de bekendste begraafplaatsen in Nederland. Zorgvlied is niet alleen bijzonder vanwege de bekende Nederlanders die daar begraven liggen, het is ook de 1e begraafplaats waar een nieuw type grafkelder is te vinden. Een mooie aanleiding voor ons om een bezoekje te brengen.

Een grafkelder, wat moet u zich daar precies bij voorstellen? Onder het genot van een kop koffie vertelt Arpad Nesvadba, directeur Zorgvlied, ons alles over het ontstaan, de symboliek en de voordelen van de grafkelders op Zorgvlied. Onze ideeën vooraf blijken niet overeen te komen met de werkelijkheid.

Het ontstaan

De grafkelders van Zorgvlied zijn deels uit nood geboren; er was namelijk uitgerekend dat er in 2016 geen plek meer zou zijn om overledenen te begraven. Er moesten dus maatregelen worden getroffen. Iedereen moet immers welkom zijn op een openbare begraafplaats, aldus Arpad Nesvadba. Een uitbereiding van de begraafplaats was niet mogelijk, dus werd er gezocht naar een alternatief. De enige oplossing was om dieper de grond in te gaan. Het idee voor de aanleg van een nieuw soort grafkelder was geboren.

De grafkelders die eigenlijk geen grafkelders zijn

Een donkere, ondergrondse ruimte waar je in en uit kan lopen. Dat waren de gedachten die wij hadden bij het woord grafkelder. De grafkelder op Zorgvlied is echter op een hele andere manier opgezet: onder een verhoogd oppervlak is een betonnen constructie aangelegd waarin kisten 1 voor 1, maar los van elkaar geplaatst kunnen worden. Eenmaal geplaatst, wordt de kist afgedekt door een plaat die samen met andere platen een plein vormen. Een groot voordeel van deze opzet is dat de kisten niet begraven (en op termijn weer gedolven) dienen te worden. Ook komen er minder schadelijke stoffen in het milieu omdat de kist niet onder het zand begraven ligt maar in een vrije stelling. De afdekplaten vormen een onregelmatig patroon. Daardoor is het niet precies zichtbaar waar de mensen begraven liggen en minder confronterend als je er overheen loopt.

Mooie symboliek

Arpad toont een maquette van het gebied waar de grafkelders liggen. Nu begint het concept echt te leven. Zeker als hij vertelt over de symboliek die verwerkt is in ‘t Lalibellum. Het grote plein (dat bestaat uit de afdekplaten) wordt omringd door 12 + 4 pilaren die respectievelijk de maanden en de seizoenen van het jaar voorstellen. Midden op het plein is een trap van 12 treden die staan voor de sterrenbeelden. Op deze trap worden de namen geplaatst van alle overledenen die in de grafkelder zijn begraven. Op het hoogste deel van het plein staat een monument met een eeuwig brandende vlam. Een plek vol symboliek die verwijst naar leven, de dood en het koesteren van herinneringen. En tegelijktijdig een natuurlijke overgang creëert van het rustieke Zorgvlied naar de bewoonde omgeving

Nooit meer vergeten…

Met al haar beroemde overledenen en de bijbehorende verhalen is Zorgvlied een bijzondere plek, beseffen we ons tijdens de rondwandeling. Het centrale pad omringd met grote bomen brengt ons langs de graven van onder meer Annie M.G. Smidt, Antonie Kamerling en Ramses Shaffy. Heel mooi om te zien dat iedereen zo z’n eigen invulling heeft gegeven aan zijn of haar laatste rustplek. Toch komt er meestal een einde aan deze rust. Misschien niet voor de beroemdheden of de meer gefortuneerde overledenen, maar voor alle andere algemene graven geldt dat het contract na 10 jaar afloopt. Er moet dan met de nabestaanden worden afgesproken of het graf geruimd of verlengd wordt. Volgens de directeur van Zorgvlied is deze keuze voor nabestaanden vaak moeilijk. Verlengen brengt kosten met zich mee, maar ruimen betekent dat er geen tastbare herinnering meer is aan de overledene. Eén van de mooie aspecten aan de grafkelders van Zorgvlied is dat de naam van de overledenen voor altijd vereeuwigd blijft. Mochten nabestaanden de aanwezigheid in de grafkelder niet willen verlengen, dan worden de resten van de overledene gecremeerd en op een andere plek van ’t Lalibellum bijgezet. De naam van de overledenen wordt daarbij gegraveerd in het monument met de eeuwige vlam. Men wordt dus nooit meer vergeten…

Aangekomen bij ‘t Lalibellum vallen alle puzzelstukjes op hun plek. Een prachtige plek om te gedenken en te overdenken. Een ‘Domus Aeterna’ (eeuwig huis) waar iedereen welkom is en waar rust en respect voor de overledenen voorop staan. En een plek waar we bewust nog een stukje omlopen, omdat de actieve eekhoorntjes en prachtige graven te mooi om zomaar te verlaten…

Met dank aan Arpad Nesvadba, directeur Zorgvlied die ons met passie rond heeft geleid.

Begraven worden in een grafkelder, wat vindt u daarvan? Deel uw reactie hieronder.

Geef uw reactie

Uw persoonlijke gegevens worden niet gebruikt voor commerciële doeleinden en ook niet doorgegeven aan derde partijen.

Cookies