Het bijzondere rouwproces van olifanten

Olifanten, gorilla's en bevroren cavia's

Hoe ga je om met het plotseling overlijden van de meester? Als dan binnen een maand ook nog een stagiair overlijdt, is het bijna niet te bevatten. In de dierentuin van Rhenen leren kinderen van olifanten en apen hoe je kunt omgaan met verlies en afscheid.

Van de dieren kun je ontzettend veel leren. Dat laat Marjo Hoedemaker zien bij de Afrikaanse olifanten. Ze komen net naar buiten voor het ontbijt: grote takken vol met bladeren. 'Olifanten zijn echt familiedieren', vertelt hij. 'Het is ontzettend jammer dat er hier geen kleintjes zijn. Dat is niet alleen leuk voor de bezoekers van de dierentuin, maar vooral voor de olifanten zelf. Ze vinden het ontzettend gezellig als er een kleintje bij komt.'

5,5 duizend kilo rouw

Dat geldt ook als er een olifant sterft. Met zwaaiende armen gebaart Hoedemaker hoe deze enorme dieren van wel 5,5 duizend kilo dan rouwen. 'Dat is heel verdrietig om te zien, maar ook heel aandoenlijk. Ze leggen takken en zand op hun overleden familielid en rouwen echt langere tijd. Ze trompetteren, drukken met hun voeten tegen de overleden olifant en ruiken met hun slurven over de gestorven kuddegenoot.'

Overleden apen

Hoe gaan apen eigenlijk om met verlies en afscheid?  'Vroeger haalden we overleden apen meteen uit het hok. Maar daar hebben we echt van geleerd', vertelt apenverzorger Jord de Meijer. 'De apen moeten allemaal afscheid hebben genomen van de overleden aap voordat we het dier weghalen. Anders blijven ze zoeken. Je ziet duidelijk dat ze iemand uit de groep missen. Als we ze afscheid laten nemen, kunnen ze daarna veel beter omgaan met het verlies.'

Dagenlang bij overleden jong

Sommige moederapen slepen bijvoorbeeld dagen achter elkaar  een overleden jong achter zich aan. De verzorger vertelt ook over een orang-oetan die in totaal 7 baby's kreeg. Ze stierven elke keer weer vlak na de geboorte. 'Ze werd steeds verdrietiger. Daarom hebben we haar geen kinderen meer laten krijgen. Nu heeft ze haar rol gevonden: ze is de perfecte tante. Zo zorgzaam als ze is voor de kleintjes van de andere apen.'

Kringgesprek

In het kringgesprek praten de kinderen met de dierenverzorgers en uitvaartbegeleidster c.q. rouwcoach  Josephine de Bont. Het gaat er eerst over of zij ook afscheid hebben genomen van hun dieren thuis. Dan komen de overleden cavia's, poezen en honden. Een meisje vertelt met tranen in haar ogen over hoe haar kat jongen kreeg en dat de jongen overleden. 'Dat is nog niet zo lang geleden, hè?' zegt haar juf. Een ander zegt hoe de kat doodging en zijn vader hem gedumpt heeft. 'Is dat echt zo? Is hij niet gewoon begraven?' De jongen knikt. 'Ja, dat bedoel ik.'

Bevroren cavia

Een andere jongen vertelt hoe ze thuis de cavia in de vrieskist hadden gestopt. Zijn moeder die achterin de ruimte meeluistert, grijpt in. 'Ja, dat hadden we gedaan omdat de grond bevroren was en we op dat moment geen kuil in de tuin konden graven.'

Afscheid nemen van mensen

Hoe zit het bij mensen? Dan vertellen de kinderen net zo openhartig over overleden familieleden, de meester en een stagiair die zo plotseling uit het leven werden gerukt. Het was allemaal dit schooljaar dat het gebeurde. Niet iedereen heeft op dezelfde manier afscheid genomen. 'Ik ben wat verderop gaan staan', vertelt een meisje. Het was voor haar moeilijk om heel dicht bij haar overleden meester te zijn.

Troosten en helpen

En zo vertellen ze elkaar over verlies, rouw en afscheid nemen. Hoe  je elkaar kunt troosten en helpen. Je kunt elkaar een knuffel geven. Dan helpt het om mooie herinneringen op te halen en grapjes met elkaar te maken. De kinderen ervaren hoe normaal het is om over de dood en het afscheid te praten.

Verder met leven

Hoog tijd voor limonade en de speeltuin. De kinderen vliegen naar buiten. Na een tijd van bezinning is het tijd om even helemaal los te gaan en te genieten van de dieren en elkaar. Even stilstaan bij de dood en dan verder met leven.

Met de excursie 'Leven en dood van de olifant en Zoo' wil Vereniging Yarden in samenwerking met olifantenexpert Marjo Hoedemaker in een dierentuin in uw regio kinderen van de bovenbouw in het basisonderwijs spelenderwijs leren over leven, dood en afscheid.

0 Reacties

Geef uw reactie

Uw persoonlijke gegevens worden niet gebruikt voor commerciële doeleinden en ook niet doorgegeven aan derde partijen.

Hulp nodig?

Hulp nodig?

Behoefte aan informatie?

Neem gratis contact met ons op:

0800 1292
Maandag t/m zondag van 8.00 tot 21.00 uur
Bel mij terug08.00-21.00 (ma t/m zo)
Chat online08.00-21.00 (ma t/m zo)

WhatsApp met ons08.00-21.00 uur (ma t/m zo)

Behoefte aan advies?

Neem contact op voor een persoonlijk adviesgesprek

Adviseur Yarden
Onafhankelijke adviseur