"Ik had geen idee dat een uitvaart


zo'n inspirerend afscheid kon zijn"

"Ik had geen idee dat een uitvaart


zo'n inspirerend afscheid kon zijn"

Vluchtelingen en asielzoekers

In Nederland woont een groot aantal vluchtelingen en asielzoekers. Zij zijn afkomstig uit verschillende landen en hebben hun vaak complexe en zware situatie gemeen. Dit kan een extra emotionele lading geven aan een sterfgeval.

Uitvaart van vluchtelingen en asielzoekers in Nederland

In Nederland hebben zich naar schatting 200.000 tot 250.000 mensen met een vluchtachtergrond gevestigd. De grootste groepen zijn afkomstig uit Afghanistan (circa 38.000 personen), Irak (circa 52.000 personen), Iran (circa 31.000 personen) en Somalië (circa 27.000 personen). Kleinere groepen komen uit landen als Eritrea, Ethiopië, Sierra Leone, voormalig Joegoslavië, Soedan, Armenië, Sri Lanka, Angola en Liberia.

Migrant of vluchteling?

Soms is het onderscheid tussen migranten en vluchtelingen niet zo gemakkelijk te maken. Uit bijvoorbeeld China, Ghana, Senegal zijn mensen hier als ‘gewone’ migrant, maar ook soms als vluchteling naar toe gekomen. Uiteraard is het onmogelijk de vluchtelingen en asielzoekers in het bestek van deze website als één groep te beschrijven. Vluchtelingen en asielzoekers komen uit alle windstreken en brengen evenzoveel religieuze opvattingen mee. Kort samengevat mag men ervan uitgaan dat de meeste vluchtelingen en asielzoekers uit Noord-Afrika en het Midden Oosten tot een van de moslimstromingen behoren.

Gevlucht uit Afrika

Vluchtelingen uit Afrika ten zuiden van de Sahara hangen veelal een christelijke godsdienst aan, maar daarin zijn tal van elementen uit de traditionele Afrikaanse animistische religies opgenomen. Algemeen gesteld kan men zeggen dat Afrikanen geloven in een nauwe verbondenheid tussen de wereld van de levenden en de wereld van de doden. Rouw gaat gepaard met luid geweeklaag. Trommelen is bij een Afrikaanse uitvaart belangrijk omdat daarin tal van boodschappen klinken voor de gemeenschap, de trommelslagen verjagen boze geesten en symboliseren levenskracht.

Soms een geloof, soms vele geloven

Noodgedwongen moeten we ons hier beperken tot het verwijzen naar de elders op deze website beschreven religies. In sommige landen van herkomst van vluchtelingen is er één dominante religie. Zo zijn nagenoeg alle Somaliërs moslim. Andere landen kennen tal van verschillende religies.

Op deze pagina gaan we in op de specifieke zaken waarmee juist vluchtelingen en asielzoekers te maken hebben rond de dood. Het gaat vooral om traumatische ervaringen, die veel invloed hebben op hun omgaan met de dood.

Uitvaart van vluchtelingen: de kans om afscheid te nemen

Waar migranten meestal uitgebreid afscheid hebben kunnen nemen van wat zij achterlieten, hebben vluchtelingen die mogelijkheid niet gehad. Meestal hebben zij hun vlucht in het geheim moeten voorbereiden en uitvoeren. Migranten onderhouden contact met familie en vrienden in het land van herkomst. Dat kunnen vluchtelingen vaak ook niet, of maar heel moeizaam. Hun relatie met thuis wijzigt zich dus ingrijpend. Het langdurige proces van asielaanvragen en de negatieve beeldvorming over vluchtelingen en asielzoekers in Nederland tast de emotionele zekerheden van vluchtelingen nog verder aan.

Een dubbel rouwproces

Geconfronteerd met de dood is er voor vluchtelingen sprake van een dubbel rouwproces. Niet alleen het verdriet om de gestorven persoon, ook het gemis van wat men achterliet dringt zich dan in alle hevigheid op. Het ontbreken van familieleden bij sterfbed en uitvaart accentueren het gemis. Eerdere ervaringen spelen bij verwerking van verlies een heel belangrijke rol. Voor vluchtelingen gaat het dus ook om het verlies van het land van herkomst, vaak om het verlies van familie en van dierbaren door oorlog, honger, verzetsactiviteiten. Voor getraumatiseerde vluchtelingen kan de confrontatie met een sterfgeval uitermate moeilijk zijn. Zorgvuldig naleven van rouwrituelen ondersteunt een vluchteling in de eigen culturele identiteit. Belangstelling vanuit de omgeving voor die vluchteling en zijn rituelen, kan helpen in het proces van aanpassing.

Uitvaart zorgt voor opeenstapeling van problemen

Voor een vluchteling stapelen de problemen zich op bij een sterfgeval. De familie zal vaak geen toestemming krijgen om de overledene in het land van herkomst te begraven vanwege politieke problemen. De familie van vluchtelingen leeft in veel gevallen verspreid over de hele wereld en soms is het niet eens bekend waar iedereen is, zodat te vaak niet iedereen überhaupt op de hoogte is van het overlijden, danwel de uitvaart.

Vluchtelingen hebben meestal weinig geld en vanuit hun achtergrond wantrouwen ze autoriteiten. Een sterfgeval kost extra geld en bovendien krijgen ze bij een sterfgeval met nog meer instanties te maken. Vluchtelingen kennen voor het regelen van de zaken rond een overlijden in Nederland de weg niet.

In de regel heeft men behoefte om de overledene te verzorgen en het afscheid te regelen volgens de culturele en religieuze gebruiken in het land van herkomst, maar vaak is men niet goed op de hoogte van de precieze rituelen. Ouderen die deze kennis wel hebben, zijn niet in Nederland.

Als een ouder of ander familielid in het land van herkomst komt te overlijden is het om politieke redenen vaak onmogelijk daarheen te gaan om afscheid te nemen. Bovendien ontbreekt het de vluchteling vaak aan het benodigde geld voor de reis.

In een AZC: weinig privacy rond de uitvaart

Als men nog geen status heeft en nog verblijft in een asielzoekerscentrum (AZC) komen er rond een sterfgeval extra problemen bij. Men heeft er weinig privacy, doordat je er bijvoorbeeld een kamer deelt met anderen. Als er familieleden of landgenoten van elders komen om bij elkaar te zijn, dan is er nauwelijks plaats voor logees. Voordeel van het verblijf in een AZC kan zijn dat er vaak meer mensen uit het land van herkomst wonen, die steun kunnen geven.

Landgenoten uit andere AZC's inschakelen voor steun

Asielzoekers zijn automatisch verzekerd via het COA (Centraal Opvang Orgaan Asielzoekers). Geld om een herdenkingsdienst te organiseren ontbreekt echter, terwijl daar wel een grote behoefte aan is. In veel landen van herkomst is het gebruikelijk dat men van heinde en verre komt om afscheid te nemen. In Nederland worden via de AZC’s landgenoten op de hoogte gesteld van een overlijden. Andere asielzoekers uit het betreffende land komen uit het hele land naar een herdenkingsdienst of begrafenis, zelfs als men de overledene niet kent.

Wanneer asielzoekers eenmaal een status hebben, moeten zij zelf voor een eventuele uitvaartverzekering zorgen. In een enkel geval heeft een zelforganisatie van vluchtelingen een collectieve uitvaartverzekering geregeld. Maar in de meeste gevallen zijn de individuele vluchtelingen aangewezen op Nederlandse uitvaartverzekeringen.

Yarden wil een goed en waardig afscheid voor iedereen

Een goed afscheid helpt je verder als de uitvaart voldoet aan alle wensen van de overledene, uit welke cultuur dan ook. Heeft u vragen over de mogelijkheden of wilt u meer weten over rouwrituelen van vluchtelingen en asielzoekers, neem dan contact met ons op. Onze medewerkers helpen u graag verder.


Uitvaart regelen met een uitvaartverzorger

Kunnen wij u helpen?

U kunt met al uw vragen over afscheid bij ons terecht.

We zijn dagelijks open van 8.00 - 21.00 uur.

Bel gratis 0800 1292

Neem contact op

Spiritueel afscheid in de natuur

Inspiratie voor een mooi afscheid

Inspiratie opdoen voor uw uitvaart? Lees meer over bijzondere uitvaarten die we hebben georganiseerd, persoonlijke uitvaartthema's en rouwrituelen.

Lees meer

Hulp nodig?

Hulp nodig?

Behoefte aan informatie?

Neem gratis contact met ons op:

0800 1292
Maandag t/m zondag van 8:00 tot 21:00 uur
Bel mij terug08:00-21:00 (ma t/m zo)
Chat online08:00-21:00 (ma t/m zo)

WhatsApp met ons08:00-21:00 uur (ma t/m zo)

Behoefte aan advies?

Neem contact op voor een persoonlijk adviesgesprek

Adviseur Yarden
Onafhankelijke adviseur